ඇයි මේ පෙට්‍රල් මිල වැඩි වෙන්නෙ?

මේ දවස් වල ලංකාවෙ මිනිස්සුන්ට තියෙන ප්‍රධානම ප්‍රශ්නය චාමර කපුගෙදර තාමත් ක්‍රිකට් ගහන්නෙ ඇයි කියන එක. ඒකට නම් උත්තරේ දන්නේ කපුගෙදර, තේරීම් කමි‍ටුව සහ ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය තමා.


මම හිතන්නෙ ඊට පස්සෙ තියෙන ලොකුම ප්‍රශ්නය තෙල් මිල වැඩිවීම කියන එක. හැබැයි ඒ ප්‍රශ්නෙ නම් ලංකාවට විතරක් නෙමේ, මුලු ලෝකෙටම බලපාන ප්‍රශ්නයක්. මොකද ලෝක වෙලඳපලේ තෙල් මිල වැඩිවෙලාලු නෙ.


ඒත් ලෝක වෙලඳපලේ තෙල් මිල හැමදාම වැඩි වෙනවම නෙමෙ. අවුරුද්දෙන් අවුරුද්ද ගත්තම සාපේක්ශව තෙල් මිල ඉහල ගියත් අවුරුද්ද අතරතුර තෙල් මිලේ පහත වැටීම් වෙනව.ඒත් ඉතිං වැඩිකරාම වැඩි කරන එක විතරනෙ මෙහේ වෙන්නෙ.


කොටින්ම පිටරට වල සෘතු වෙනස් වෙද්දි මිනිස්සු තෙල් භාවිතා කරන ප්‍රමාණය වෙනස් වෙනවා. එතකොට ඉල්ලුම වැඩි කාල වලදි අනිවාර්යෙන්ම තෙල් මිල ඉහල යනව වගේම ඉල්ලුම අඩු කාල වලදි ලෝක වෙලඳපලේ තෙල් මිල පහත වැටෙනව.


දැන් මේ තෙල් මිල හැදෙන්නෙ කොහොමද? මේක රටින් රටට වෙනස් උනත් උදාහරණයක් විදියට ගත්තොත් රුපියල් 100ක පෙට්‍රල් ගහද්දි ඒක බෙදිල යන්නෙ මෙන්න මේ වගේ.


බදු : රුපියල් 13
ප්‍රවාහන : රුපියල් 8
පිරිපහදුව : රුපියල් 14
බොර තෙල් : රුපියල් 65


දැන් ඔය රටින් රටට තෙල් මිල වෙනස් වෙන්න ප්‍රධානම සාධකයක් තමා බදු.  බදු ඉහල රටකදි අනිවාර්යෙන්ම තෙල් මිල වැඩි වෙනවා. අනික ලංකාව වගේ තුන්වෙනි ලෝකෙ රටකදි නම් පිරිපහදුවට යන වියදමත් බලපානවා.


මොකද ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවෙ සේවකයන්ගෙ කාර්යක්ශමතාවය, ඒ සේවකයන්ට දෙන පඩි වැඩි කිරීම, බෝනස් වගේ සියලු දේවලුත් පිරිපහදුවට යන වියදම වැඩි කිරීමට හේතු වෙන නිසා. ඒක නිසා ඒකෙනුත් වෙන්නෙ තෙල් මිල ඉහල යෑමක්.



මේ පහල තියෙන්නෙ රටවල් කීපයක 2011 වෙද්දි තෙල් මිල (මේ ගනන් හිලවු තියෙන්නෙ පෙට්‍රල් ලීටරයක මිල ඇමරිකානු ඩොලර් වලින්)


ඉන්දියාව - 1.48
ලංකාව - 1.14
එංගලන්තය  - 2.21
ස්වීඩන් - 2.34
හොංකොං - 0.78
මැලේසියාව - 0.62
බංග්ලාදේශය - 0.89
පකිස්තානය - 0.97
චීනය - 0.98
නෙදර්ලන්තය - 2.40
ඉතාලිය - 2.07
ජර්මනිය - 2.17


මේ ලිස්ට් එක බැලුවම පේන දෙයක් තමා යුරෝපයේ තෙල් මිල සාමානයයෙන් ඉහලයි කියන එක. ඒ ඇරෙන්න ලංකාව සහ ඉන්දියාව ඇරුනම අග්නිදිග ආසියාතික රටවල තෙල් මිල අඩුයි. බොහෝ දුරට ඒකට හේතුව රජයෙන් ලබාදෙන සහන.


ලෝක වෙලඳපලේ තෙල් මිල වැඩිවෙද්දි රටේ තෙල් මිල වැඩි කරන්න ආණ්ඩුවක් ඕනෙමද? රටේ තියෙන ආර්ථික ප්‍රශ්න නිසා රජයෙන් සහනයක් දෙන්න බෑ කියමුකෝ. ඒත් අඩුම තරමෙ පිරිපහදුවේ තියෙන කාර්යක්ශමතාවය වැඩි කරල ඉන්ධන මිල අඩු කරන්න බැරිද?


මේකත් හරියට "අය්යෝ අපිට බොලිවුඩ් හොලිවුඩ් වගේ ‍ෆිල්ම් කරන්න බෑ, මොකද උන්ට විතර අපිට සල්ලි නෑ" කියනව වගේ. මගේ ප්‍රශ්නය "තාත්විකව චරිතයක් නිරූපනය කරන්න, අඬන්න හිනා වෙන්න සල්ලි ඕනෙ නැහැනෙ. කෝ එවාවත් හරියට කරනවද?"